E-Posta İletişim Telefon Rehberi Önemli Linkler BİDB Servis
Anasayfa

Kamu Yönetimi Bölümü

 

Ders Programı          Öğretim Planı                İntibak Listesi            Danışman Listesi 

 

Yönetim, Yönetim Bilimi ve Kamu Yönetimine İlişkin Genel Bilgilendirme*
Yönetim kavramı, yön-edimi yani yön vermek anlamında yön-etmek eyleminden türer. Yön-vermek ise çekip çevirme, idare (etme) anlamlarına gelir. Ancak bu birilerinin başka birilerine yön vermesiyle sınırlı bir yön-eyleme değildir. Yönetim, insan toplumlarının ekonomik ve toplumsal örgütlenme tarzıdır; yön-edim bu örgütlenmenin ve bunun gerçekleştirilme sürecinin kendisidir. Yönetim bilimine düşen ise, farklı insan toplumlarının ekonomik ve toplumsal ilişkileri nasıl örgütlediklerini öğrenmek ve bu örgütlenmenin yasalarını ortaya çıkarmaktır. Toplumsal yaşamı yöneten tek tek kurumların yapı ve işlevlerine ilişkin sırlara ancak bu yolla ulaşılabilir. Yoksa, bakanlık tipi örgütlenmenin ‘fikri’ni MÖ. 300’lerde Aristo’da bulurken, uygulamasının neden bin yıl sonra 1800’lü yıllarda belirdiğini açıklamak güçtür. Ya da günümüzün vakıfları ile ‘kolonizatör Türk dervişleri’nin tekke-zaviye vakıfları arasında kolayca düz bir çizgi çekerek “değişen bir şey yok” sonucuna ulaşabiliriz.
Bu anlamda farklı insan toplumlarında ortaya çıkan farklı yönetim tarzları üzerine çalışmak ve yönetim olgusunun evrensel nitelikte genelgeçer yasalarına ulaşmak, Yönetim Bilimi adı verilen bilim dalının konusudur. Ancak yönetim biliminin konusu, bügün aşırı uzmanlaşmış bilim dalları arasında sistemsiz bir biçimde paylaşılmıştır. Daha önceki toplumların bilgisi genel tarih, iktisat tarihi, siyasal tarih, sosyal-siyasal antropoloji başlıkları altındadır. Modern toplumların bilgisi iktisat, sosyoloji, halkbilimi, sosyal-psikoloji alanlarınca saklanmıştır. Şimdi geçerli Yönetim Bilimi’ne gelince, kendini bütün bu alanlardan ayrı tanımlarken kendisi kendi içinde de parçalanmıştır. Modern yönetim tarzı incelemesinde bir yandan hukuk, öte yandan siyaset alanlarıyla ilişkisini kesmiş ve yönetim bilimine Kıta Avrupası geleneğinden sonra Amerikan geleneğinin hakim olması ile birlikte, devlet kavramı ile ilişkisine son vermiştir. Sonuçta yönetim bilimi çoklaşmış, Yönetim Bilimleri (administrative sciences) haline ve bu haliyle de “devlette ya da şirkette şu anda iktidarda olanın iktidarını sürdürmesi için yapılması gerekli şeyleri bulma” işine, bir tür yönetici danışmanlığı ya da “ar-ge” alanına dönüşmüştür. Hatta bu adlandırma da gözden düşmüş, alan “örgüt(leme) bilimi” ya da “işletme bilimleri” (management sciences) olarak adlandırılmaya başlamış, Yönetim Bilimi adı da kaybolup yerini “kamu yönetimi” (public administration) adlandırması almıştır.
Kamu yönetimi ise, kamunun yönetiminde modern/kapitalist toplumlarda ortaya çıkmış olan bir örgütlenme tipinin ve bu tipi inceleyen disiplinin adıdır. Bu, ‘idare’ ya da ‘bürokrasi’ olarak da adlandırılan ‘modern yönetim tipi’dir. Bu nedenle, örneğin Sümer, Eski Mısır, Roma, Moğol, Osmanlı… kamu yönetiminden (bürokrasisinden) söz edilemez. Modern öncesi toplumlarda elbette ‘kamu yönetimi/bürokrasi’ye benzer kurumlara ya da işleyişlere rastlanabilir; ancak bunların iktisadi-toplumsal niteliklerindeki ve örgütlenişlerindeki farklılıklar nedeniyle biçimsel benzerliklerden fazla bir şey söylenemez.
Bugün genel geçerli yaklaşımda, kamu yönetimi incelemesi de katı bir biçimde sınırlanmıştır. Buna göre kamu yönetimini incelemek, devletin yürütme organına bağlı çalışan sivil idareyi incelemektir; askeri yönetim (gerekçe belirtilmeden), yasama işleri (siyasal nitelikte olduğu için), yargı işleri (hukuksal nitelikte olduğu için) dışarıda bırakılmalıdır. Asıl olarak 19. yüzyıl sonu ABD’sinin yönetim gereksinmelerine göre yapılan bu tanım, günümüz toplumlarının yönetsel örgütlenişine ilişkin derinlemesine bir kavrayış elde etme olanağı vermez. Askeri yönetim, yalnızca azgelişmiş ülkelerde değil, gelişmiş ülkelerde de (ve asıl bu ülkelerde) kamunun yönetiminde ağırlıklı bir yere sahiptir. Yargı ya da adalet yönetimi, iktisadi-toplumsal ilişkilerin yönetiminde ‘uzlaşma’ ve ‘şiddet’ aygıtı olarak belirleyici önemdedir. Akademik yönetim ise, yalnızca modern toplumlarda değil, bundan önceki toplumlarda da kafa emeği olarak yönetenler cenahının en temel unsuru olarak hep var olmuştur. Eğer belli bir toplumda kamunun yönetimi gerçekliğini bir bütün olarak ortaya çıkarmak istiyorsak, genel-askeri-adli-akademik yönetim alanlarını birlikte görmek ve bunlar arasındaki ilişkileri çözümlemek gerekir.
Tüm bu tarihsel süreç dikkate alındığında temel olarak devleti/kamuyu yönetmenin bilimi olan yönetim biliminin, Avrupa geleneğinden ABD geleneğine geçişle ya da ABD geleneğinin hakim hale gelmesi ile birlikte ağırlıklı olarak bir şirket yönetimi tekniği olarak işletme bilimine kaydığı görülür. Giderek günümüz ekonomi koşullarında da devlet yönetimi şirket yönetimi gibi değerlendirilmekte, devlet yöneticileri ise şirket CEO’lari ile denk görülmektedir. Oysa kamuyu idare etme işi olarak yönetim, basitçe bir şirketin özel kârının yönetim tekniğine indirgenemez. Kamunun/devletin yönetimi, toplumun varlığı ve geleceğinde belirleyici olan kamu yararı ilkesi gözetilerek yapılmak durumundadır. Bu nedenle yönetim bilimi alanı yeniden kurulmalı ve insanlık tarihi genelinde ‘genel olarak kamu yönetimi’ sorunu ile ilgilenmelidir.
* Bu yazı büyük oranda Prof. Dr. Birgül Ayman Güler'in Türkiye'nin Yönetimi-Yapı (Ankara: İmge Kitabevi Yayınları, 2009) kitabından derlenmiştir.

 

Başkanın Mesajı

 

Bölümümüz; mezun olduklarında devlet teşkilatının çeşitli kademelerinde çalışacak olan geleceğin kamu personeli adaylarını, devlet teşkilatının ve bir disiplin olarak kamu yönetiminin pusulası olan kamu yararı ilkesi çerçevesinde yetiştiren bir bölümdür. Kamu yararı ilkesi, vatandaşların tek tek bireysel çıkarlarına ya da onların kabaca bir toplamına değil, vatandaşların birarada yaşayarak oluşturdukları toplumun varlığını sürdürmesine ilişkin genel bir çıkara işaret eder. Bu anlamda öğretiminin temeline kamu yararı ilkesini yerleştiren bölümümüz, öğrencilerini bu alanın bilgisi olan yönetim bilimi, siyasal bilimler, ekonomi bilimi ve hukuk bilimleri temelinde kamunun yönetiminin her şeyden önce kamu yararının gözetilmesi demek olduğunu ve idarenin hukukun evrensel ilkeleri çerçevesinde yönetilmesi gerektiğini bilen, devlet teşkilatına ve mevcut hukuki mevzuata hakim, memleket ve dünya gerçeklerini bilen, karşılaştığı insanlık sorunlarını ekonomik, siyasal ve yönetsel donanımı ile yorumlayabilen ve çözebilen birer yönetici adıyı olarak yetiştirmeyi ilke edinmiştir.

Yukarıda belirtilen temel ilkeler çerçevesinde kurulan Kamu Yönetimi Bölümümüz, Ordu Üniversitesi Ünye İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi bünyesinde kurulmuş olup, kadrosunu oluşturmasının ardından 2011- 2012 eğitim- öğretim yılında ilk öğrencileri ile eğitim hayatına başlamış ve 2014-2015 Eğitim-Öğretim Yılında ilk mezunlarını vermiştir. İnanıyoruz ki, bölümümüz öğrencilerimiz ile birlikte büyüyüp daha da olgun hale gelecektir.

Öğretim Elemanları

 
          Yrd. Doç. Dr. Evren HASPOLAT (Bölüm Başkan V.)
          Yrd. Doç. Dr. Figen TAŞKIN
          Yrd. Doç. Dr. Deniz YILDIRIM
Arş.Gör. İlker ŞAHİNOĞLU(ÖYP-35.Md. Marmara Üniversitesi)
Arş.Gör. Çiğdem GÖRGÜN(ÖYP-35.Md. İstanbul Üniversitesi)
Arş.Gör. Asena Kamer USLUADAM(ÖYP- 39.Md. Anadolu Üniversitesi)
          Arş.Gör. Cem ANGIN

 

Bölüm Sekreteri:
Nilüfer ŞEN (452) 323 8255/ 3079



T.C. Ordu Üniversitesi © 2015 Cumhuriyet Yerleşkesi PK 52200 Merkez / ORDU Telefon : 0 ( 452 ) 226 52 00
Bilgi İşlem Daire Başkanlığı